Debaty sejmoweXVIII Kadencja

Interpelacja w sprawie możliwości przygotowania ustawy o dziedzictwie narodowym w celu zabezpieczenia przed rozproszeniem cennych obiektów, pamiątek kultury narodowej, zgromadzonych w muzeach

   Szanowny Panie Ministrze! Z roku na rok rośnie liczba procesów sądowych wytaczanych instytucjom państwowym przez dawnych właścicieli ziemskich. Są to procesy sądowe o zwrot nie tylko nieruchomości, ale również ruchomości, przy czym te ostatnie to najczęściej bezcenne zabytki polskiej kultury materialnej. Dobra te zostały przejęte na Skarb Państwa po roku 1945 na skutek zmian ustroju, a głównym narzędziem do przeprowadzenia tych zmian był dekret o reformie rolnej.    Cenne pamiątki kultury materialnej, dawniej stanowiące własność prywatną, są w bardzo wielu wypadkach podstawą zasobów muzeów różnych szczebli. W różnych muzeach na terenie całego kraju obiekty te pochodzą często z dawnych kolekcji byłych właścicieli ziemskich. Przykładem takiego stanu są zbiory zgromadzone w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce. Postępowania sądowe przebiegają najczęściej bardzo długo. Nie można oczywiście kwestionować słusznych roszczeń byłych właścicieli.    Prawdą jest jednak też fakt, że zwrot bezcennych przedmiotów dawnym właścicielom łączy się z konsekwencją ograniczenia do nich dostępu szerokim rzeszom obywateli. Nie należy wykluczać możliwości bezpowrotnej utraty niektórych kolekcji, bo istnieje realna możliwość ich wywozu z kraju lub sprzedaży obcokrajowcom.    Wiadomo, że środki finansowe, jakimi dysponują placówki muzealne, są bardzo ograniczone. Nie będą one w stanie odkupić reprywatyzowanych obiektów muzealnych, jeżeli nawet taka możliwość się pojawi. Prace nad nową ustawą reprywatyzacyjną przedłużają się, dlatego zagrożenie drastycznego zubożenia polskich zbiorów muzealnych narasta. Aby temu zapobiec, postulowane jest podjęcie prac nad ustawą o dziedzictwie narodowym.    Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się z uprzejmą prośbą w formie interpelacji poselskiej o odpowiedź na następujące pytania:    1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego podziela pogląd, że istnieje realne zagrożenie utraty części cennych dzieł sztuki na skutek toczących się procesów sądowych o zwrot utraconego mienia?    2. Czy rozważane jest w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego podjęcie inicjatywy w sprawie prac nad projektem ustawy o dziedzictwie narodowym, co postulują środowiska muzealników?    3. Jakie inne kroki są podejmowane przez resort, mające zapobiegać    utracie lub rozproszeniu polskich dzieł sztuki?    Z poważaniem    Poseł Ryszard Kaczyński    Warszawa, dnia 28 września 2006 r.