Debaty sejmoweXVIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji na rynku pracy

   W odpowiedzi na interpelację pana posła Jerzego Jaskierni, przekazaną pismem z dnia 24 lutego 2000 r. (SPS-202-3356/2000), w sprawie sytuacji na rynku pracy udzielam następujących wyjaśnień:    Wskazując na niepokojącą sytuację wzrostu bezrobocia, pan poseł stawia cztery pytania:    - Jak rząd ocenia podane przez GUS informacje o wzroście bezrobocia?    - Z jaką tendencją rozwoju sytuacji w tym zakresie w 2000 r. rząd się liczy?    - Jakie działania zamierza podjąć rząd, by przeciwdziałać odnotowanej tendencji?    - Czy rozważa się zwiększenie środków przeznaczonych na aktywne formy zwalczania bezrobocia?    Informuję, że rząd z niepokojem przyjmuje informację o wzroście bezrobocia w kraju. Sytuacja taka wynika z powodów demograficznych (wzrost ludności w wieku produkcyjnym) oraz gospodarczych, wśród których ujawnia się w szczególności konieczność restrukturyzacji wielu branż przemysłowych i sfery usług publicznych. Prognozowane stopy bezrobocia w Polsce na najbliższe lata uwzględniające różne warianty tempa rozwoju gospodarczego wahają się od 11,1% do 14,2%.    W styczniu br. Rada Ministrów zatwierdziła ˝Narodową strategię wzrostu zatrudnienia i rozwoju zasobów ludzkich w latach 2000-2006˝. Strategia jest dokumentem, który będzie impulsem do podjęcia działań interwencyjnych i zapobiegających rozszerzaniu się bezrobocia. Obecnie trwają prace nad sporządzeniem ˝Narodowego planu działań na rzecz zatrudnienia na lata 2000-2001˝ w oparciu o ww. strategię. Zapisane w nim będą szczegółowe działania operacyjne wraz ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich realizację i opisem spodziewanych efektów.    Działania te zawierają się w czterech podstawowych kategoriach:    - wzroście tzw. zatrudnialności (co oznacza wyposażanie ludzi w lepsze niż dotąd atrybuty dające większe szanse na bycie zatrudnionym),    - promocji równości szans na rynku pracy dla różnych grup społecznych,    - rozwoju przedsiębiorczości,    - poprawie zdolności adaptacyjnych przedsiębiorstw i ich pracowników do nowych warunków rynku pracy.    Lista działań w obrębie każdej z tych kategorii jest bardzo szeroka, a stosowane rozwiązania mają wielowymiarowy charakter. Wzrost ˝zatrudnialności˝ realizowany będzie głównie poprzez rozwój systemu edukacji i poprawę jego jakości. W szczególności chodzi o dostosowanie treści i form kształcenia do warunków zatrudnieniowych tak, aby zwiększyć indywidualne możliwości znalezienia pracy w sytuacji rosnącego popytu na wysokie i specjalistyczne kwalifikacje zawodowe. Zasada ta będzie także przesłanką wspierania osób bezrobotnych. Preferowane będą te programy działań na rzecz osób bezrobotnych, które przyczyniają się do zdobywania nowych i poszukiwanych na rynku umiejętności.    Rozwój przedsiębiorczości osiągany będzie przez liberalizację warunków tworzenia podmiotów gospodarczych oraz tworzenie zachęt finansowych dla przedsiębiorców. Chodzi tu zarówno o upowszechnianie systemu pożyczek i dotacji na określonego rodzaju działalność gospodarczą, jak też o modyfikowanie systemu podatkowego. Proponowane będą rozwiązania zachęcające do podejmowania inicjatyw gospodarczych i zmniejszenia nadmiernego ryzyka z tym związanego. Rozszerzone będą formy doradztwa gospodarczego i zakres wsparcia dla regionalnych i lokalnych instytucji działających w obszarze przedsiębiorczości. Procesy te jednak nie będą miały charakteru jednorazowego aktu, ale następować będą stopniowo.    Jeśli chodzi o poprawę zdolności adaptacyjnych przedsiębiorstw i ich pracowników, to przewiduje się w tym zakresie m.in. takie przedsięwzięcia kierunkowe, jak:    - zwiększenie elastyczności pracy,    - ograniczenie kosztów pracy,    - zmianę mechanizmów ustalania płacy minimalnej,    - zmianę przepisów regulujących stosunki pracy,    - doskonalenie regulacji prawnych dialogu społecznego,    - wspieranie mobilności pracowników.    Powyższe działania mają charakter systemowy. Realny przyrost miejsc pracy w Polsce będzie funkcją realnego rozwoju gospodarczego. Rząd traktuje poziom zatrudnienia jako zmienną wynikową tego rozwoju, uznając, że mechanizmy pobudzające gospodarkę zaowocują także wzrostem zatrudnienia. W tym sensie nie przewiduje się bezpośrednich działań interwencyjnych na rynku pracy, które miałyby zapewnić zatrudnienie typu socjalnego.    Co do środków przeznaczonych na aktywne formy zwalczania bezrobocia chcę panu posłowi wyjaśnić, że według stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2000 r. polityka na rynku pracy została znacząco zdecentralizowana i o jej kształcie decydować mają w dużym stopniu organy administracji samorządowej. Uznano bowiem, że realne potrzeby bezrobotnych mogą być najtrafniej identyfikowane i rozwiązywane na szczeblu lokalnym. Udostępnianie środków na aktywne formy zwalczania bezrobocia z puli środków Funduszu Pracy dysponowanych przez prezesa Krajowego Urzędu Pracy w dużej mierze będzie funkcją atrakcyjności merytorycznej programów działania prezentowanych przez samorządy lokalne. Nadrzędną racją jest bowiem nie tyle zwiększanie środków na aktywne formy zwalczania bezrobocia, co bardziej efektywne ich wykorzystywanie.    Sekretarz stanu    Ewa Lewicka    Warszawa, dnia 8 marca 2000 r.