Debaty sejmoweXVIII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie budowy odcinka autostrady A-1 od węzła Nowe Marzy do węzła Czerniewice k. Torunia

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację z dnia 4 kwietnia 2001 r. pana posła Jana Wyrowińskiego w sprawie budowy odcinka autostrady A-1 od węzła Nowe Marzy do węzła Czerniewice k. Torunia, poniżej przedstawiam odpowiedzi na postawione przez pana posła pytania.    1. Czy w międzyczasie uległa zmianie koncesja udzielona GTC SA przez ministra transportu i gospodarki morskiej z dnia 25 sierpnia 1997 r., która to koncesja obejmowała cały odcinek autostrady A-1 od Gdańska do Torunia?    Gdańsk Transport Company SA uzyskała koncesję na budowę i eksploatację autostrady A-1 (Gdańsk-Toruń, ok. 150 km) w dniu 25 sierpnia 1997 r. w wyniku międzynarodowego przetargu nieograniczonego. Decyzja była wydana na okres 35 lat. Decyzja koncesyjna dopuszczała negocjacje warunkowego mechanizmu wsparcia rządowego w początkowym okresie eksploatacji, w przypadku gdyby natężenie ruchu okazało się niewystarczające na pokrycie wszystkich kosztów projektu.    W dniu 22 kwietnia 1998 r. agencja przedstawiła obszerny raport doradców ABiEA, przygotowany na zlecenie zespołu negocjacyjnego, który oddawał szczegółowo stanowiska stron w kluczowych kwestiach dotyczących stanu negocjacji umowy koncesyjnej dla autostrady A-1 na odcinku Gdańsk-Toruń. Raport analizował stan negocjacji i przedstawiał ryzyka, jakie mogły się wiązać z podpisaniem umowy koncesyjnej w tamtym czasie. Do raportu dołączono roboczy projekt umowy koncesyjnej. Kluczową sprawą, która w dotychczasowych negocjacjach nie doczekała się rozwiązania, a mającą istotny wpływ na podział ryzyk oraz szereg zapisów prawnych umowy, była kwestia możliwości zapewnienia przez państwo tzw. finansowego mechanizmu wsparcia. Ustawowy termin negocjacji (sześć miesięcy od daty udzielenia koncesji), w którym znacznie zaawansowano przygotowania do podpisania umowy, został przedłużony do dnia 30 kwietnia 1998 r. W trakcie negocjacji uzgodniono zatem pomiędzy przedstawicielami GTC SA oraz ABiEA, że ze względu na trudności bądź nawet wręcz niemożność uzgodnienia w wyznaczonym terminie szeregu kwestii związanych z obowiązującymi przepisami prawnymi w Polsce strony postanowiły przedstawić ministrowi transportu i gospodarki morskiej do akceptacji dokument w postaci Protokołu Uzgodnień (Memorandum of Understanding), który odzwierciedlał bieżący stan negocjacji i uzgodnień w ramach prowadzonych negocjacji, w tym stanowiska każdej ze stron, i wyznaczał harmonogram dalszych prac nad umową koncesyjną. Ostateczne rozwiązania finansowe w ramach negocjowanego mechanizmu wsparcia były możliwe do przedstawienia po otrzymaniu rezultatów niezależnego studium ruchu, którego wyniki miały być znane po 30 września 1998 r. W załączniku nr 1 do Protokołu Uzgodnień z dnia 30 kwietnia 1998 r. GTC SA przedstawiła propozycje dotyczące realizacji przedsięwzięcia fazami, finansowania oraz wsparcia rządowego. Zgodnie z tymi propozycjami GTC SA zaproponowała wybudowanie autostrady A-1 na odcinku Gdańsk-Toruń w dwóch fazach. Pierwsza faza miałaby obejmować budowę obwodnicy wokół Torunia oraz odcinka od Rusocina do miejscowości Nowe Marzy (Faza 1). Pozostała część projektu (Faza 2) zostanie zrealizowana, kiedy zaistnieją okoliczności, które spowodują, że aktualny stanie się nałożony na GTC SA obowiązek wybudowania odcinka koncesyjnego w całości. Propozycja taka została wysunięta z powodu stanowiska EBOR-u, głównego kredytodawcy GTC SA, który zdecydowanie wskazał, że nie uzna projektu jako spełniającego wymogi bankowe, o ile nie będzie on realizowany fazami.    Ukształtowany w aktualnym projekcie umowy koncesyjnej (zgodnie z tym projektem koncesjonariusz realizuje cały odcinek koncesyjny, ale w dwóch fazach) mechanizm finansowania, budowy i eksploatacji autostrady A-1 wymaga zmiany przez ministra transportu i gospodarki morskiej decyzji o udzieleniu koncesji na budowę i eksploatację przedmiotowego odcinka autostrady, z uwzględnieniem zasad dofinansowania projektu z Krajowego Funduszu Autostradowego oraz fazowania jego finansowania i budowy.    2. Czy zgodnie z ustawą o autostradach płatnych umowa koncesyjna może być zawarta jedynie na budowę fragmentu odcinka autostrady objętego koncesją, czy też winna dotyczyć budowy całego odcinka objętego tą koncesją?    Negocjowana umowa koncesyjna dotyczy całego odcinka koncesyjnego, ale realizowanego w dwóch fazach. Kwestie dotyczące Fazy 2 również uregulowane są w negocjowanym projekcie umowy koncesyjnej.    3. Czy i kiedy negocjowana będzie umowa koncesyjna na budowę odcinka od węzła Nowe Marzy do węzła Czerniewice k. Torunia? Czy tak, jak można domniemywać z pańskiej odpowiedzi na moje zapytanie, dopiero po 2006 r.?    Obecny projekt umowy koncesyjnej zawiera zapisy dotyczące Fazy 2. Z chwilą, gdy strony osiągną porozumienia dotyczące warunków finansowych odnoszących się do Fazy 2, i o ile zajdzie potrzeba restrukturyzacji umowy koncesyjnej, strony podpiszą aneks do tej umowy określający uzgodnienia między koncesjonariuszem i Agencją Budowy i Eksploatacji Autostrad.    4. Czy z punktu widzenia priorytetów, które towarzyszyły decyzji o budowie A-1, termin zakończenia budowy odcinka Gdańsk-Toruń w 2014 r. nie wydaje się zbyt odległy? I jak się on ma do niedawno potwierdzonej przez rząd daty 2015 r. jako zakończenia programu budowy autostrad, w tym i A-1?    Aktualnie negocjowane są zapisy umowy koncesyjnej na budowę i eksploatację odcinka Gdańsk-Toruń realizowanego w dwóch fazach. Na obecnym etapie negocjacji nie jest określony termin zakończenia budowy odcinka Gdańsk-Toruń. Jakkolwiek projekt umowy koncesyjnej jest w znacznym stopniu uzgodniony między stronami, to jednak wiele kwestii pozostaje jeszcze do rozstrzygnięcia. Sprawą wartą odnotowania jest fakt, iż stronie rządowej zależy na jak najszybszym zakończeniu budowy tego odcinka koncesyjnego.    5. Czy rozważane są inne warianty budowy autostrady A-1?    Przed wydaniem wskazań lokalizacyjnych rozważane były różne warianty lokalizacji autostrady A-1, lecz wydane w dniu 25 sierpnia 1995 r. przez Centralny Urząd Planowania wskazania lokalizacyjne ustaliły ostatecznie przebieg autostrady A-1 na odcinku od Gdańska do Tuszyna. Na koniec marca 2001r. pozyskano 99,1% powierzchni działek pod pas budowy autostrady A-1 na odcinku koncesyjnym.    W sierpniu 1997 r. GTC SA otrzymała koncesję na realizację odcinka Gdańsk-Toruń. Ze względu na ograniczone możliwości zapewnienia przez państwo tzw. finansowego mechanizmu wsparcia oraz ze względu na stanowisku EBOR-u, głównego kredytodawcy GTC SA, strony podjęły decyzję o realizacji przedsięwzięcia w dwóch fazach. W dniu 29 lutego 2000 r. między ministrem transportu i gospodarki morskiej oraz GTC SA podpisany został Protokół Uzgodnień, dotyczący negocjacji w sprawie umowy koncesyjnej na finansowanie, budowę i eksploatację autostrady płatnej A-1, w którym strony zgodziły się założyć w swoich negocjacjach, że projektowana autostrada zostanie sfinansowana i zrealizowana w dwóch fazach, pod warunkiem że sposób realizacji przedsięwzięcia w dwóch fazach jest najlepszym rozwiązaniem z punktu widzenia interesów rządu polskiego.    Ze względu na założenia resortu transportu, dotyczące zakończenia budowy drogi ekspresowej od Płońska do Torunia do 2010r., rozważa się przyspieszenie realizacji fazy II odcinka koncesyjnego oraz budowę mostu w Grudziądzu ze środków budżetowych, tak aby do zakończenia budowy drogi ekspresowej była zakończona również budowa całego odcinka koncesyjnego. Takie podejście pozwala na ograniczenie zaangażowania środków skarbu państwa w realizację tego projektu. W ubiegłych latach rozważano również finansowanie budowy całego odcinka koncesyjnego lub jego elementów ze środków pomocowych ISPA lub grantów PHARE, jednak podjęto decyzję o przeznaczeniu ich na realizację innych odcinków autostrad. W ten sposób realizowana jest głównie budowa odcinka autostrady A-4, pozwalająca na połączenie Wrocławia z Krakowem, który jest już dziś znacznie bardziej obciążony ruchem, oraz modernizację dróg łączących Wrocław z siecią autostrad w Niemczech. Nadal kwestią otwartą pozostaje realizacja wszystkich węzłów na odcinku koncesyjnym. W przypadku przedłużających się negocjacji z GTC SA bierze się pod uwagę możliwość cofnięcia koncesji na II fazę tej spółce i udzielenie jej innemu koncesjonariuszowi w wyniku kolejnego przetargu. W takim przypadku rozważy się budowę ze środków budżetowych jedynie jednej jezdni, bez możliwości pobierania opłat do momentu wyłonienia nowego koncesjonariusza i dostosowania odcinka fazy II do parametrów autostrady płatnej umożliwiającej pobór opłat.    Z poważaniem    Minister    Jerzy Widzyk    Warszawa, dnia 9 maja 2001 r.